Ulaşıma neşter vurulması şart / HAKİMİYET GAZETESİ / 13-02-2017


HAKİMİYET GAZETESİ- 13.02.2017

Konya’nın her geçen gün artan trafik yükü çekilmez bir hal alıyor. Konya coğrafyasının düz ve geniş yapısı iyi değerlendirilmediği ve ileriye dönük yatırımların yapılmadığı için, vatandaşlar her geçen gün trafik çilesiyle boğuşmak zorunda kalıyor. Mimarlar Odası Konya Şube Başkanı Mustafa Kaş, Konya’da trafik sorununun giderilmesi için yatırım ve işletmecilikte mevcut alt yapı, tesis ve kaynakların verimli ve ileriye dönük olarak kullanılması gerektiğini söyledi. Köklü çözüm üreten, radikal kararlar alıp uygulayan kimsenin olmadığını belirten Kaş, “Yollarda sağlı sollu parkedenler yüzünden araçlar ilerleyemiyor, kaldırımlar işgal edilmiş insanlar geçemiyor. Kurallar ihlâl ediliyor, çiğneniyor bakan yok, ceza veren yok. Kent içindeki trafik karmaşası her geçen gün artan Konya'da çözüm odaklı çalışmanın yapılmaması meseleyi giderek içinden çıkılmaz hale getiriyor” diye konuştu.

Konya’da trafik sorunu nasıl çözülmeli?
- Konya'da trafik sorununun çözümü için; Bütün ulaşım biçimlerini birbirleriyle ilişkilendiren, taşıtlara değil, yayalara öncelik veren, yatırım ve işletmecilikte mevcut alt yapı-tesis ve kaynakların verimli ve etkin kullanılmasına odaklanan, yatırım ve işletme giderlerini en azda tutan, çevresel, kentsel, insani, sosyal ve tarihi değerleri bozmayan, tersine koruyan ve destekleyen, her aşamada toplumun ilgili kesimleri ve meslek örgütlerinin karar süreçlerine katılımını sağlayan, modern teknolojilerin kullanımında maliyet etkinliğini ön planda tutan ulaşım türleri projelerinin yöntem ve tekniklerinin öncelikle kullanılması gerekmektedir. Türkiye nüfusunun %90’ının (yaklaşık 70 milyon kişinin) il ve ilçe kent merkezlerinde yaşamasına ve kentlerimizde her gün 50 milyon üzerinde yolculuk yapılmasına karşılık ülkemiz henüz bir Kentsel Ulaşım Yasasına ve yönetmeliklerine sahip değildir.

Avrupa’da bu durum nasıl?
- Bugün Avrupa’nın birçok kentinde ve özellikle metropol kentlerde merkeze yönelen yollardaki taşıt trafiğini (yoğunluğunu) kontrol edebilmek için var olan otopark alanları azaltılmaktadır. Kent merkezine artık katlı otopark ve katlı kavşak gibi sorunu göreceli olarak çözmeye yönelik yatırımlardan vazgeçilmekte ve araçların kent merkezine yığılması önlenmektedir. Ulaşım planlamasında “araçların erişebilirliğinin sağlanması yerine, insanların daha kısa sürede, daha güvenli, daha konforlu, daha ekonomik ve çok sayıda taşınmasını sağlamak olduğu” ve bunun da ancak toplu taşım araçları ile gerçekleşebileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir.

Tarihi ve kültürel yapılar trafiği etkiliyor mu?
- Kentimizin zengin bir tarihi ve kültürel mirası bulunmaktadır. Kente yönelik; tarihi ve kültürel mirasın korunmasında, noktasal müdahalelerin yanı sıra, uzun dönemli ve bütüncül kent planları hazırlanmalı ve uygulanmalıdır. Kentler insanlar içindir. Kentsel ulaştırmada amaç, araçların değil, insanların hareket özgürlüğünü sağlamak ve kentsel etkinliklere erişimlerini kolaylaştırmaktır. Toplu taşıma sisteminin erişebilirliğini ve hizmet düzeyini yükselterek, yolcu taşımacılığı içindeki payını artırmaktır. Kentlerdeki ulaştırma çözümleri taşıtların değil insanların hareketliliğini esas almalıdır.

Şehir merkezinde trafiğin yoğun olması ve çözüm bulunamamasının nedenleri neler olabilir?
- Konya’nın kalender, sessiz, tepkisiz, fazla muhalefet etmeyen, kanaatkâr, sabırlı bir halkı var. Bu güzel kentin trafik sorunu, park sorunu hâlâ devam ediyor. Köklü çözüm üreten, radikal kararlar alıp uygulayan yok. Yollarda sağlı sollu parkedenler yüzünden araçlar ilerleyemiyor, kaldırımlar işgal edilmiş insanlar geçemiyor. Kurallar ihlâl ediliyor, çiğneniyor bakan yok, ceza veren yok. Kent içindeki trafik karmaşası her geçen gün artan Konya'da çözüm odaklı çalışmanın yapılmaması meseleyi giderek içinden çıkılmaz hale getiriyor. Çözüm yollarının gelişen bilim ve teknolojinin ışığında etkin bir şekilde tartışılması gerekmekte, benzer sorunları yaşamış ve çözüme ulaştırmış Avrupa kentlerinin deneyimlerinden de yararlanılmasını gerekmektedir. Konya'nın geleceğini düşünen, kent ve çevresinin mevcut koşullarını, karakteristik özelliklerini ve gereksinimlerini dikkate alan, insan öncelikli bir ulaşım planlamasının yapılmasını, uygulamalar ve sonuçlarının sürekli izlenerek, ulaşım ana planının 5 yıl aralıklarla revize edilmesi gerekmektedir.

Araçların daha hızlı hareket etmesi için neler yapılabilir?
- Kent yöneticilerinin ulaşım konusundaki en önemli hatası, kent ve yol mekanını kimin daha çok kullanacağı konusundaki yanlış tercihleridir. Yöneticiler, genellikle, motorlu araçların kentin içinde daha hızlı hareket etmelerini sağlayacak kent içi otoyolları ve kavşaklar yaparak ulaşım sorununu çözeceklerini sanmaktadır. Bunun sonucunda, yukarıda da belirtildiği gibi, yaratılan yol kapasiteleri kısa bir süre sonra dolmakta, insanlara ayrılması gereken kent meydanları birer kavşak olmakta, kentliler yaya olarak bir yerden bir yere gitmekte zorlanmakta, kazalar ve motorlu araçlardan kaynaklanan hava kirliliği hızla artmaktadır.

Şimdiye kadar yapılan ulaşım politikalarını nasıl değerlendireceksiniz?
- Günümüze kadar izlenen yanlış ve toplumsal maliyeti çok yüksek olan kentsel ulaşım politikaları sonucunda şu konu artık açıkça anlaşılmalıdır. Otomobil ve kent birbirlerine uymayan mekan profillerine sahiptir. Kent-otomobil sarmalını çözmenin yolu, artan otomobil sayısı karşısında daha fazla yol, daha fazla otopark, daha çok katlı kavşak ve daha hızlı kent geçişleri yaparak “kentleri otomobillere uydurmaya çalışmak” değil, sürdürülebilir ve yaşanabilir bir kent için, “otomobili kente uydurmak” tır. Bunun için çok önemli bir koşul toplu taşıma kullanımı arttırılırken, otomobile ayrılmış kent mekanlarının da planlı biçimde azaltılmasıdır.

Şehirde yapılan yatırımların faydaları ve dezavantajları neler?
- Şehirde yapılan yatırımların mutlaka kente faydası olacaktır. Sadece yer seçimi, güzergah vb. konularda toplumun her kesiminin görüşlerinin alınması gerekir. Yer seçimi için ulaşım etütleri yapılmalıdır. Yüksek Hızlı Tren(YHT) güzergahı Konya'da yaşayan vatandaşlarımızın yıllardır özlemini duyduğu, beklediği bir yatırımdı. Yaklaşık 12 km uzunluğunda YHT hattı, 13 km Karaman Hızlı Tren Hattı şehri ikiye bölmüştür. Güzergah konusunda idarenin, meslek odaları, üniversiteler ve güzergahın geçtiği mahalle sakinleriyle istişare toplantısı yapılarak şehri ikiye bölmek yerine merkezde yeraltına alınmalı yada Yeni YHT Garından sonra Horozluhan İstasyonunda Ankara-İstanbul istikametine ve Çevre Yoluna paralel olarak Karaman-Mersin-Antalya istikametine devam etmeliydi.

Şehir merkezinde bulunan kamu kurum ve kuruluşları trafiği nasıl etkiliyor?
- Büyükşehir olan kentimizde, kent merkezlerine trafik akışı caydırıcı hale getirilmeli, kamu binaları, sosyal tesisler vb. yapıların kent merkezine toplanmaması için gerekli planlama yapılmalı, çok merkezli kent planlaması yapılarak artan trafik planlanmalıdır. Kentlerin kaderini etkileyecek büyük projeler tartışmaya açılmalı, meslek odalarının, üniversitelerin ve bu konularda faaliyet gösteren meslek örgütlerinin görüşleri alınmalı ve karar süreçlerine katılmaları sağlanmalıdır. Yerel yönetim binaları dışındaki kamu yapılarının kent merkezinden dışarıya çıkarılması gerekmektedir. Bizim önerimiz Ankara Caddesinin sağında ve solunda yer alan resmi kurum alanlarına şehir içinde sıkışan kamu yapılarının taşınması şeklindedir. Bu kamu kuruluşlarına insanların toplu taşıma araçlarını kullanarak ulaşması imkanı mutlaka sağlanmalıdır./Mesut ERCÜMENT

Kaynak: Ulaşıma neşter vurulması şart